कृषि

खोटाङ, २ साउन । हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–७ महादेवस्थानस्थित ऐसेलुखर्कका राई चाम्लिङ समुदायले सामुदायिक होम–स्टे (घरवास) सञ्चालनमा ल्याएका छन् । साउन–२ गतेदेखि औपचारिक उद्घाटन गरिएको होम स्टेसँगै ब्रान्डिङ गरिएको कोदोको तीनपाने रक्सीको बिक्री वितरणसमेत सुरु गरिएको छ । पर्यटकलाई स्थानीय अर्गानिक परिकारको स्वाद चखाउने र चाम्लिङ राई समुदायको संस्कृति अनुभूति गराउने उद्देश्यसहित होम–स्टे सञ्चालनमा ल्याइएको सञ्चालकहरूले जनाएका छन् । त्रिधार्मिकस्थल हलेसीबाट करिब एक किलोमिटर दूरीमा रहेको यो होम–स्टे पर्यटकको रोजाइमा पर्ने विश्वास गरिएको छ । होम–स्टेमा आउने पाहुनाले लोकल कुखुराको मासु, ढिँडो, गुन्द्रुकको अचार लगायतका परिकारसँगै स्थानीय संस्कृति नजिकबाट बुझ्ने अवसर पाउनेछन् । ‘कोदोको सुगन्ध, संस्कृतिको सम्बन्ध’ नारासहित सुरु गरिएको होम–स्टेमा आउने पाहुनाका लागि सस्तो दररेट निर्धारण गरिएको छ । ...

खोटाङ, १ साउन । जन्तेढुङ्गा गाउँपालिकाले यस वर्ष साढे तीन हजार केजी आलु फलाएको छ । गाउँपालिकाले सञ्चालन गरेको आलु खेती प्रवद्र्धन कार्यक्रमअन्तरगत वडा नं. ४ डम्बर्खुशिवालयको भञ्ज्याङखर्कमा आलु खेती लगाइएको थियो । बाँझो जमिन उपयोगमा ल्याएर उत्पादन गरिएको आलुलाई भण्डारण गरेर विक्रीवितरणको व्यवस्था मिलाइएको गाउँपालिकाका उपप्रमुख खेमबहादुर खड्काले जानकारी दिनुभएको छ । गाउँपालिकाले चिसापानीमा सञ्चालन गरेको कोसेली घरमा भण्डारण गरिएको आलु प्रतिकेजी रु ६० का दरले बिक्री सुरु गरिएको जनाइएको छ । गाउँपालिकाले सञ्चालन गरेको कोसेली घरमा भण्डारण गरिएका आलुमध्ये एक हजार २७० केजी आलु बिक्री भइसकेको गाउँपालिकाका प्राविधिक सहायक तोशल भट्टराईले जानकारी दिनुभएको छ । आलु बिक्रीबाट आएको आम्दानीलाई गाउँपालिकाले आन्तरिक श्रोतमा जम्मा गर्ने व्यवस्था मिलाएको छ । जिल्लाको दक्षिणी क्षेत्रमा पर्ने यो गाउँपालि...

खोटाङ, ३० असार । नेपाल सरकार, खानेपानी, सिँचाइ तथा ऊर्जा मन्त्रालय अन्तरगत जलस्रोत तथा सिँचाइ विकास डिभिजन कार्यालय खोटाङले उत्कृष्ट काम गर्ने दुई उपभोक्ता समिति र एक कर्मचारीलाई सम्मान गरेको छ । दिक्तेलस्थित कार्यालयमा मङ्गलबार आयोजित कार्यक्रममा उत्कृष्ट काम गर्ने दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिका–१ याम्खास्थित वार्लङखोला तीनतले चिउरीभिर सिँचाइ योजना तथा हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–११ राजापानीस्थित बाँझगरा कुलो सिँचाइ योजना निर्माण उपभोक्ता समिति तथा कार्यालयकी लेखापाल सविना मगरलाई सम्मान गरिएको हो । वार्लङखोला तीनतले चिउरीभिर तथा बाँझगरा कुलो सिँचाइ योजनाले सिँचाइ प्रणालीको प्रभावकारी सञ्चालन, संरक्षण र व्यवस्थापनमा उत्कृष्ट योगदान पु¥याएको भन्दै सम्मान गरिएको कार्यालयले जनाएको छ । दुवै समितिले गुणस्तरीय कार्यसम्पादन, किसानहरूको व्यापक सहभागिता, स्थानीय स्वामित्वको भावना प्रवद्र्धन, बाली सघनी...

खोटाङ, १८ असार । जन्तेढुङ्गा गाउँपालिका–२ बोपुङको वासिङ पहिरोले बर्सेनि स्थानीयवासीलाई उठीवास बनाउँदै आएको छ । एक सताब्दीभन्दा पहिलेबाट सुरु भएको बोपुङको वासिङ पहिरो अहिले पनि रोकिएको छैन । बुँवाखोलाबाट सुरु भएको पहिरो वि.सं. १९९० सालको महाभूकम्पभन्दा पहिले नै सुरु भएको पितापुर्खाहरुले बताउँदै आएको स्थानीय वृद्ध दीर्घमान राईले जानकारी दिनुभएको छ । “एक सताब्दीभन्दा पहिले सुरु भएको वासिङ पहिरोले दर्जनौँ घर तथा सयौँ रोपनी खेतबारी बगाइसकेको छ । यो पहिरोको यकिन क्षतिको विवरण अहिलेसम्म कसैसँग छैन । तर, वर्षेनी मानिसको घरवास उठाएको छ”, उहाँले भन्नुभयो, “लामो समय अघिदेखि झर्न थालेको पहिरो रोकथाममा कसैले चासो दिएको छैन । ठूलो क्षेत्र ओगटेर वर्षेनी झरिरहने पहिरो अब रोकिने अवस्था पनि छैन ।” जिल्लाको दक्षिणी क्षेत्रमा पर्ने जन्तेढुङ्गा गाउँपालिका–१ देविस्थान र वडा नं. २ बोपुङको सीमाना भएर बग्ने ...

खोटाङ, १७ असार । बराहपोखरी गाउँपालिका–६ मौवाबोटेका वडाध्यक्ष दुर्गाबहादुर राई दिनभर जनताको काममा व्यस्त रहनुहुन्छ । कार्यालयको काम बाहेक फुर्सदको समयलाई घरव्यवहारमा उपयोग गर्दै आउनुभएका वडाध्यक्ष राईले व्यवसायिक मौरीपालन तथा आधुनिक घार निर्माणसम्बन्धी उद्योग सञ्चालन गर्नुभएको छ । घरको भित्तामा रहेको खोपाको मौरीलाई आधुनिक घारमा सारेर व्यवसाय सुरु गर्नुभएका वडाध्यक्ष राईको ‘डाँडागाउँ मौरीपालन तथा मह प्रशोधन उद्योग’मा अहिले १८ वटा आधुनिक घारमा मौरी छन् । जङ्गलबाट आफै आएर खोपामा बसेको मौरीलाई वडाध्यक्ष राईले व्यवसायिक रुप दिन आधुनिक घारमा सार्नुभएको हो । वि.सं. २०७६ सालमा ‘मौरी स्रोत केन्द्र गोदावरी’मा तालिम लिएर आधुनिक घारसमेत निर्माण गरिरहनुभएका वडाध्यक्ष राईले स्थानीय तीनजना युवालाई रोजगारीसमेत दिनुभएको छ । वडाध्यक्ष राईले रहरले सुरु गर्नुभएको मौरीपालन व्यवसायलाई आधिकारिक रुपमा दर्ता ...

खोटाङ, १६ असार । बराहपोखरी गाउँपालिका–२ सुन्तलेस्थित धाप्लाङघाटको समथर भूभागमा स्थानीयले व्यापार व्यवसायसँगै व्यवसायिक पशुपालन तथा कृषिबाली लगाउने गरेका छन् । विशेषगरी बराहपोखरी गाउँपालिका र जन्तेढुङ्गा गाउँपालिकावासीको वर्षौदेखिको मुख्य व्यापारिक केन्द्र धाप्लाङघाटमा किनमेल तथा आवतजावत गर्ने सयौँ मानिसको दैनिक भीड लाग्ने गर्छ । खोटाङ र उदयपुरको सीमानामा पर्ने सुनकोशी नदीस्थित धाप्लाङघाटमा १८ घर स्थानीय वर्षौदेखि बसोवास गर्दै आएका छन् । नौँ घर मगर, चार घर दाहाल खत्री, दुई घर श्रेष्ठ तथा माझी, परियार र तामाङको एक÷एकवटा घर छन् । हरेक घरमा पसल तथा होटल सञ्चालनमा छन् । वर्षौँदेखि स्थानीयको बसोवास रहेको धाप्लाङघाटको दायाँ र बायाँको जमिन वर्षाद्को समयमा सुनकोशी नदीमा आउने बाढीले निरन्तर कटान गरिरहेको छ । छिमेकी जिल्ला उदयपुरको गाईघाट बजार नजिक पर्ने धाप्लाङघाटको तल्लो क्षेत्रमा अहिले पनि न...

खोटाङ, ९ असार । दिक्तेल रूपाकोट मझुवागढी नगरपालिकाले बाँदर धपाउनका लागि बजेट विनियोजन गरेको छ । बाँदरको आतङ्कबाट पीडित किसानलाई राहत दिलाउन नगरपालिकाले १५ औँ नगरसभाबाट हरेक वडा तथा टोलमा ‘बाली हेरालु’ राख्नका लागि बजेट विनियोजन गरेको हो । नगर उपप्रमुख विशन राईले प्रस्तुत गर्नुभएको आगामी आर्थिक वर्ष २०८३÷८४ को बजेटमा बाँदर लगायतका हानीकारक वन्यजन्तुबाट कृषि बालीमा हुने क्षति न्यूनीकरणका लागि रु ४५ लाख छुट्याइएको छ । नगर उपप्रमुख राईले कृषि उत्पादनलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेर आर्थिक वर्ष २०८३÷८४ का लागि रु एक अर्ब एक करोड ५५ लाख ३१ हजार १०१ बजेट विनियोजन गर्नुभएको हो । बाँदरको समस्यलाई निराकरण गर्नका लागि ‘बाली हेरालु’ राख्ने नीति तथा कार्यक्रम पारित गरिएको नगरप्रमुख तीर्थराज भट्टराईले बताउनुभएको छ । बाँदरको समस्या समाधान गर्न सङ्घीय सरकार तथा छिमेकी पालिकाहरूसँगको समन्वयमा अल्पकालीन र...

खोटाङ, ३ जेठ । वराहपोखरी गाउँपालिकाले फलफूल प्रशोधन सम्बन्धी आधारभूत तालिम सुरु गरेको छ । स्थानीयस्तरमा उत्पादन भएका फलफूललाई प्रशोधन गरेर प्रशोधित कृषि उपज बिक्रीवितरण गर्दै किसानको आम्दानीको स्रोत वृद्धि गराउन गाउँपालिकाले तालिम आयोजना गरेको हो । यही असार–१ गतेबाट सुरु गरिएको आधारभूत तालिम असार–८ गतेसम्म सञ्चालन हुने गाउँपालिकाले जनाएको छ । तालिममा सहभागीलाई फलफूलको जुस, ब्राण्डी, जाम, जेली, वाइन लगायतका परिकार उत्पादन गर्ने सीप सिकाइने गाउँपालिकाको कृषि शाखा प्रमुख दिनेश लुइटेलले जानकारी दिनुभएको छ । तालिममा गाउँपालिकाभित्रका २४ जना किसानको सहभागिता रहेको जनाइएको छ । ‘उत्पादनमा उपाध्यक्ष’ कार्यक्रम अन्तरगत गाउँपालिकाबाट विनियोजित रु चार लाखमा तालिम आयोजना गरिएको हो । तालिममा स्थानीय किसानले उत्पादन गरेको फलफूलको मूल्य अभिवृद्धिमा टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको गाउँपालिकाका उपाध्यक्...

खोटाङ, ३१ जेठ । हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले स्थानीय किसानलाई उन्नत जातको बङ्गुरको पाठा–पाठी निःशुल्क वितरण गरेको छ । नगरपालिकालाई बङ्गुरको मासुमा आत्मनिर्भर बनाउने उद्देश्यले कोशी प्रदेश सरकारको आर्थिक सहयोगमा उन्नत जातको बङ्गुरको पाठा–पाठी ल्याएर वितरण गरिएको हो । एघार वडा रहेको यो नगरपालिकाको वडा नं २ डिकुवाका दुई, वडा नं. ३ च्यास्मिटारका १८, वडा नं. ४ बडहरेका सात, वडा नं. ५ दुर्छिमका ३१, वडा नं. ६ मङ्गलटारका छ, वडा नं. ७ हलेसीमहादेवस्थानका १३, वडा नं. ८ धितुङका नौँ, वडा नं. ९ सल्लेका पाँच, वडा नं. १० अर्खौलेका छ र वडा नं. ११ राजापानीका तीनजना किसानलाई बङ्गुरको पाठा–पाठी वितरण गरिएको नगरपालिकाले जनाएको छ । वडा नं. १ बाहुनीडाँडा बाहेक अन्य सबै वडाका किसानलाई एक÷एकवटाका दरले ल्यान्ड्रेस, हेमसायर र ड्युरोक जातको बङ्गुरको पाठा–पाठी वितरण गरिएको हो । कोशी प्रदेश सरकारको बङ्गुर प्रवद्र्धन ...

खोटाङ, २९ जेठ । बाँदरपीडित किसानले जन्तेढुङ्गा गाउँपालिकाको कार्यालय घेराउ गरेका छन् । वर्षभरी खानका लागि आफूहरुले लगाएको अन्नबाली बाँदरले सखाप बनाएर उठिवास बनाएको भन्दै गाउँपालिकाका किसानहरुले शुक्रबार चिसापानीस्थित गाउँपालिकाको कार्यालय घेराउ गरेका हुन् । प्लेकार्ड बोकेर नाराबाजीसहित गाउँपालिकाको कार्यालय चिसापानी बजार पुगेका किसानले आफूहरुको माग गाउँपालिकाले पूरा नगरे चरणवद्ध आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका छन् । उनीहरुले गाउँपालिका प्रमुख अरुणादेवी राई र उपप्रमुख खेमबहादुर खड्कालाई भेटेर बाँदर आतङ्कलाई दीर्घकालीन समाधानको उपाय अपनाउन आग्रह गरेका छन् । गाउँपालिकाको कार्यालय घेराउपछि आयोजना गरिएको छलफल कार्यक्रममा सहभागी स्थानीय सूर्य राईले ‘कि जनता पाल, कि बाँदर पाल, बाँदर पाल्ने हो भने जनता मार’ भन्दै आक्रोश पोख्नुभएको छ । “बाँदरले बाँच्न दिने अवस्था छैन । वर्षभरी खानका लागि लगाइएको ...